Çocuklarda Ödül ile Ceza Arasındaki Yaklaşımı

04.05.2020
182
  • Çocuklarda Ödül ile Ceza Arasındaki Yaklaşımı

    Çocuklarda Ödül ile Ceza Arasındaki Yaklaşımı Doğru Dengelemek Ne Demektir?

    Hayatın her alanında olduğu gibi çocuk yetiştirme alanında da yaptığımız hareketlerin hem olumlu hem de olumsuz yönde geri dönütü bulunmaktadır.

    Çocuk yetiştirmede de aynı durum geçerlidir. Çocuklara bir şey öğretmekten önce kendimizi geliştrimek ve ebeveyn olmaya hazır olup olmadığımıza emin olmak da çok önemlidir. Çünkü psikolojik araştırmalara göre hareket edersek yetiştirdiğimiz çocukların aslında anne babalarına oldukça benzediklerini görürüz.

    Çocuklar bizim sözlerimizden değil; onlara ve başkalarına olan davranışlarımızı gözlemleyerek akıl süzgecinden geçirdikten sonra hayat boyu buna göre davranırlar.

    Çocuklarda ödül ile ceza arasında iyi bir denge kurmak bu nedenle oldukça önemlidir. Çocukluk döneminde bu dengeyi doğru şekilde yakaladığımızda yetişkinlik dönemine gelmiş olan bir çocuk; bilinç altından ona kalan bilgileri kullanarak hareket edecektir. Bu da hayattaki başarısı ve yaptığı seçimlerde ebeveynlerin direkt olarak rolünün bulunduğunun bir göstergesidir.

     

    1. Ödül Ve Ceza Kavramını Doğru Anlamalısınız.

    Ödül ve ceza kavramlarını ilk olarak doğru bir şekilde kavramak oldukça önemlidir. Bu kavramları uygulamaya geçmeden önce ne olduklarını iyice sindirmemiz gerekir. Aksi halde hatalı bir tutum segileme ihtimali artar.

    Ödül verilirken çocuğa rüşvet verir gibi, ceza verirken de çocuğun bu cezayı neden aldığını ona kavratamazsak çocukta duygusal hasarlar yaratabiliriz.

    Örneğin; çocuğunuza hırsızlık yapmamayı öğrenmesi için bir nesne aşırdığını fark ettiğinizde bunu ondan alıp direkt olarak bağırır ve birtakım sevdiği şeyleri elinden alırsanız bu bir işe yaramaz.

    Bu durumda ilk olarak tıpkı bir yetişkinmiş gibi onu karşınıza almalı ve hırsızlık yaptığı kişi ile empati kurmasını sağlayarak bu hareketinin sonuçlarının ne olduğundan ve neden yapmaması gerektiğinden bahsetmelisiniz.

    Daha sonra ısrarcı olunursa kademeli olarak cezayı arttırma yoluna gitmelisiniz.

    İlk aşamada en büyük tepkiyi vermek çocuğunuzun empati yeteneğini köreltir ve onu kızdırarak bu tür eylemlere daha da itebilirsiniz.

     

    1. Büyük Ödüllerden Kaçınmak En Doğrusudur.

    Çocuğunuza ödüllendirme yapmak onu motive etmek adına çok yararlı bir davranıştır. Ancak bu davranışta bulunurken kesinlikle aşırıya kaçmamalısınız.

    Büyük vaatlerde bulunmak veya çocuğunuzun yaptığı her iyi davranışın ardından ona bir hediye sunmak yanlış bir tutumdur. Bir süre sonra yüksek olasılıkla çocuğunuz bu eylemleri tekrarlarken sizden takdir görmediğinde eksiklik hissi duymaya başlayabilir.

    Bu da bir süre sonra iyi eylemleri terk etmesine veya tatminsizlik yaşamasına neden olabilir.

    Maneviyatı kuvvetlendirmek için ihtiyacından fazla harçlık vermek, sürekli olarak pahalı ve lüks hediyeler vermek gibi davranışlar bir süre sonra onu tatminsiz ve birçok şeye karşı isteksiz hale getirebilir.

    Bu nedenle kararlı davranmalı ve ödüllendirme yaparken ölçülü davranmalısınız.

     

    1. Pozitif Disiplin Yöntemi Cezalardan Daha Etkili Bir Yöntemdir.

     

    Çocuk yetiştirirken cezalandırma yöntemi bilim insanları arasında sıklıkla tartışma yaratan bir konudur. Bazı pedagoglara göre ceza hatalı; diğer kesime göre de gerekli bir uygulamadır.

    Eğer zaman zaman ceza vermeye dayalı bir terbiye yaklaşımı benimsenecekse kararlı duruştan asla sapılmamalıdır.

    Çocuğunuza bir defa ceza konusunda gevşek davranızsanız yumuşak karnınızı tespit ederek bunu sürekli olarak sizi cezadan vazgeçirmek için kullanabilirler.

    Örneğin, kızınıza bir davranışından dolayı bir hafta sokağa çıkmama cezası uyguluyorsunuz. Kızınız da çok kötğ olduğunu ve arkadaşını hemen görmesi gerektiğini size anlatıyor. Bunları anlatırken de bir miktar göz yaşı döküyor.

    Bu durumda eğer gitmesine izin verirseniz kızınız artık her ceza alışında bir dizi neden sıralayarak karşınızda ağlayacak ve sizi bıktırana kadar da vazgeçmeyecektir.

     

    1. Olumlu Davranışları Ceza Yöntemi Olarak Kullanmaktan Kaçının.

     

    Olumlu olan davranışlar ceza olarak kullanılmamalıdır. Böyle bir ceza vermek çocuğun bilinçaltına bunun kötü bir şey olduğunu aşılar.

    Örneğin, oğlunuza bir nedenden dolayı sinirlendiğinizde ona ders çalışma cezası vermemelisiniz. Çünkü bu durumda zaman içerisinde artık ders çalışmak oğlunuz için bir ceza ve olumsuzluk algısı yaratacaktır.

    Sizin onun için ceza verirken kendini geliştirmesi için fırsat da tanıdığınızı zannettiğiniz bu uygulama onun dersten soğumasına, kitap okumaktan ve araştırma yapmaktan kaçınmasına yol açacaktır.

     

    1. Açık Ve Anlaşılır Olmaya Dikkat Edin.

    Çocuklarınıza neden ceza aldıklarını açıklamalısınız. Eğer çocuğunuz ceza aldığında bunu neden aldığını kavramazsa sizi kötü biri olmakla suçlayacaktır.

    Örneğin, çocuğunuza bir hafta boyunca bilgisayar kullanmama cezası verdiniz. Bu hareketi yapmanızdan birkaç saat önce çocuğunuz evde değilken bir komşunuz geldi ve size onu birine sataşırken yakaladı.

    Çocuğunuz size neden ceza aldığını sorduğunda ona: ”Sen daha iyi bilirsin.” gibi yanıtlar vermek durumu anlamasına asla yardımcı olmayacaktır.

    İlk olarak sorunun ne olduğunu ciddi bir şekilde çocuğunuzu karşınıza alarak açıklamadı ve daha sonra cezasını bildirmelisiniz.

    Bu şekilde ceza daha işe yarar hale gelecektir.

     

    1. Davranışlarının Doğal Sonuçlarıyla Yüzleşmesine İzin Verin.

    Çocuğunuza ceza verirken bunda da ölçüyü tutturmalısınız. Onu arkadaşlarına, öğretmenine veya sevdiklerine şikayet ederek, küçük düşürerek bir yere varamazsınız.

    Örneğin, ödevlerini sürekli olarak yapmayan bir çocuğu öğretmenine şikayet etmek okul ile arasının daha da açılmasına neden olabilir.

    Sorunları daha çok konuşarak halletmeye çalışmalısınız.

     

    1. Çocuğunuzun Olmasını İstediğiniz Kişi Önce Siz Olun.

    Çocuklar anne babalarının kendilerine ve diğer insanlara nasıl davrandığına; onların öğütlerinden ve sözlerinden daha fazla dikkat ederler.

    Sürekli olarak anne ve babasını gözlemleyen bir çocuk doğru ve yanlış kavramını büyük ölçüde böyle şekillendirir.

    Annesinin sürekli yalan söylediğini gözlemleyen veya babasının sürekli olarak sinirlenip bağırdığını gözlemleyen bir çocuk yetişkinlik döneminde sakin ve dürüst olmakta büyük güçlük çeker.

    Bu nedenle çocuk yetiştirirken ebeveynler kendi eksikliklerini de onarmaya çabalamalıdır. Bu hem çocuğun kişiliği hem de aile ilişkisinin kuvvetlenmesi bakımından olumlu getirileri olabilecek bir tutumdur.

    Uyarı: Sitemizde yer alan yazı, haber, makale, video, yorum ve tüm tıbbi bilgiler sadece genel bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgiler zamanla geçerliliğini kaybedebilir. Sitede yer alan bu bilgiler hiçbir zaman doktor muayenesinin yerini alamaz, doktor muayenesi ve tedavisi yerine kullanılamaz, kişisel teşhis ve tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilemez. Bitki Ansiklopedisinde ve haberlerde yer alan bilgiler sadece bilgilendirme amaçlıdır, uzmana danışmadan bilinçsiz kullanımda ilaçlarla etkileşime girerek ciddi yan etkiler oluşturabilir, başka bir hastalığı tetikleyebilir veya bir organınıza zarar verebilir. Sağlığınızla ilgili durumlarda lütfen uzman bir doktora danışınız. Sitemiz, uzman bir doktora danışılmadan yapılan herhangi bir uygulamadan doğabilecek zarardan sorumlu tutulamaz. Sitemizi ziyaret eden, yorum yapan ve doktorlara soru gönderen kişiler, bu uyarıları kabul etmiş sayılacaktır.
    YAZAR BİLGİSİ
    YORUMLAR

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.